Een analyse van 10 uitzendingen
Centrum Voor Vrouwenstudies - Universiteit Antwerpen

Een onderzoek in het kader van het MEER-project.
onderzoekers: Katrien Lefever, Magda Michielsens
software ©: Walter Angioletti

Aan het Centrum voor Vrouwenstudies werd met het MEER-instrument een analyse uitgevoerd van 10 uitzendingen in 2004 van het programma "De Zevende Dag". Hieronder kan u informatie vinden over de onderzoeksmethode en de belangrijkste conclusies. 

Ook beschikbaar: het volledige onderzoeksrapport van de analyse van De zevende dag. 

Er werden 10 uitzendingen onderzocht. Om een representatieve steekproef te hebben, werden deze 10 uitzendingen ad random gekozen uit de periode van september 2002 tot juni 2004. Een overzicht van de data van de onderzochte uitzendingen:

Clip 1. : 7edag8sept02 in de zevende dag 8-9-2002, (TV1)
Clip 2. : 7edag15sept02 in de zevende dag 15-9-2002, (TV1)
Clip 3. : 7edag22sept02 in de zevende dag 22-9-2002, (TV1)
Clip 4. : 7edag4mei03 in de zevende dag 4-5-2003, (TV1)
Clip 5. : 7eD27april03 in de zevende dag 27-4-2003, (TV1)
Clip 6. : 7edag 9mei04 in de zevende dag 9-5-2004, (TV1)
Clip 7. : 7e dag 16maart03 in de zevende dag 16-3-2003, (TV1)
Clip 8. : 7edag14maart04 in de zevende dag 14-3-2004, (TV1)
Clip 9. : 7edag25april04 in de zevende dag 25-4-2004, (TV1)
Clip 10 : 7edag20juni04 in de zevende dag 20-6-2004, (TV1)

Een uitzending van De zevende dag duurt ongeveer anderhalf uur, wat betekent dat er ongeveer 15 uur televisie geanalyseerd is.

Voor alle sprekende personen (interne en externe) werd gekeken naar:

1. Geslacht
2. Leeftijd
3. Etniciteit
4. Rol

Afhankelijk van de rol werd er ook gekeken naar

1. De interne rol (voor programmamedewerkers / interne personen)
2. De externe rol (voor gasten/ externe personen)
3. Beroep (voor gasten)
4. Aanspreking (voor gasten)
5. Introductie in beeld (voor gasten)
6. Beelden buiten de studio (voor gasten)
7. Houding (voor gasten)

De uitzendingen werden opgedeeld in items. Voor elk item werd er gekeken naar:

1. Het thema
2. De setting
3. Of er een speciale focus was op vrouwen

... en uiteraard ook naar de combinaties van deze factoren. In totaal werden in dit onderzoek 85 criteria gebruikt.

1. 1/3 van alle personen zijn vrouwen, maar die spreken maar 1/4 van de totale spreektijd.
2. Bij de programmamedewerkers zijn vrouwen veel beter vertegenwoordigd, bij gasten en geïnterviewden minder.
3. Vrouwen zijn minder goed vertegenwoordigd naarmate hun leeftijd toeneemt.
4. De zevende dag zoekt onder de mannen vooral oudere gasten, en onder de vrouwen vooral de jongere (tot 35 jaar).
5. Andere etniciteiten komen bijna niet aan bod, en helemaal niet bij de interne programmamedewerkers.
6. In de 6 uur en 18 minuten dat er in de 10 uitzendingen van De zevende dag over algemene binnenlandse politieke besluitvorming of politique politicienne wordt gesproken, hoor je de vrouwen maar 1 uur en 5 minuten spreken.
7. Vooral in de debatten zijn er weinig vrouwen, maar ze krijgen er wel de spreektijd waarop ze recht hebben.
8. Er wordt zeer weinig aandacht gegeven aan gender-kwesties, maar als dat wel gebeurt zien we veel vrouwen die ook veel praten.
9. Annemie Peeters kan zeker haar mannetje staan: ze spreekt in verhouding even lang dan haar mannelijke collega's.
10. De deskundigen die in de debatten het hoogste woord voeren, zijn voornamelijk mannen. De weinige vrouwen daar kunnen wel voldoende spreektijd opeisen.
11. Hoe jonger de vrouwen, hoe langer ze spreken in de debatten.
12. Bijna altijd is de procentuele aanwezigheid van vrouwen aanzienlijk hoger dan hun procentuele spreektijd (m.a.w. vrouwen spreken korter dan hun kwantitatieve aanwezigheid) - in de weinige gevallen dat dit niet zo is, gaat het maar om een klein aantal optredens en weinig spreektijd.
13. Het aandeel van de vrouwen dat aan bod komt in de studiofragmenten van De zevende dag is verdrievoudigd tussen 1989 en 2004.
14. Vooral het aantal optredens van interne vrouwen is spectaculair gestegen. Maar ook voor de optredens van vrouwelijke gasten zien we op 13 jaar tijd toch een verdubbeling van het aandeel vrouwen!
15. Vrouwelijke gasten spraken weinig over algemene binnenlandse politieke besluitvorming in 1989, en dit is nog steeds zo.
16. Anno 2004 zijn minder dan 1/5 van alle politici die in De zevende dag aan bod komen vrouw, maar dit is toch al veel beter dan in 1989, toen er slechts 1/10 van alle politici vrouw was.